Over boeren en toetsen

Afgelopen dinsdag stond half Nederland vast vanwege ‘de boeren’. Opeens zijn ‘de boeren’ de helden van de samenleving. Waar ze vooral boos op zijn is het gebrek aan waardering uit de samenleving en een helder en stabiel beleid. Goh …. waar heb ik dat vaker gehoord?

Onze man in Den Haag, minister Slob, kan er ook wat van. Naast alle perikelen rond het leerkrachtentekort en de salarissen, doet hij weer een duit in het zakje over de eindtoetsen. Eerst even een klein beetje piepen: ‘Had hij dit niet eerder kunnen bedenken?’ Het onderwijsveld zegt dit al jaren en ‘t had een paar andere ad hoc besluiten gescheeld. De vraag doemt dan ook op: “Hoe lang houdt dit idee stand?”

Waar heb ik het over? Uit de nieuwsbrief van de PO-Raad:

Al eerder kondigde minister Slob aan dat hij van de eindtoets een doorstroomtoets wil maken. De eindtoets en het schooladvies moeten daarmee minder bepalend worden in de verdere schoolloopbaan van een kind. Door de toets een beperkte rol te laten hebben bij de overgang naar de middelbare school, weinig tijd tussen toets en advies te laten voor toetstrainingen én het in het voortgezet onderwijs vervolgens makkelijker te maken om van niveau te wisselen, krijgen kinderen meer mogelijkheden zich te ontwikkelen, zo is de gedachte. Bovendien zou dit zorgen voor meer kansengelijkheid.

Op de inhoud ben ik het helemaal mee eens. Waarom toetsen we in het onderwijs? Om als professional te weten waar een kind staat in zijn of haar ontwikkeling. Om te weten wat een kind daarna moet of kan doen om een stap verder te komen. En hoe we die volgende stap aanvliegen. Formatief toetsen, vooruit toetsen of doorstroomtoetsen helpen dan ook veel meer dan toetsen voor een cijfer, een rapport of een overgangsnorm.

Ook wij moeten onze houding dan aanpassen. Het bordje “Stilte Cito-toets” in de gang bij groep 8 helpt niet om die druk ervan af te halen. Laten we wel zijn, het hebben van een volgsysteem voor de leerlingen is nodig. We noemen dat een leerlingvolgsysteem. Maar van de term leerlingtoetssysteem heeft nog niemand gehoord.

Mark van der Pol